MENU
< TERUG

ACTUEEL

Preek 20e zondag in jaar B: Spr. 9, 1-6. Gods wijsheid als overvloedige maaltijd.

19 augustus 2018

De eerste lezing is genomen uit het boek Spreuken. In veel oudtestamentische teksten wordt de wijsheid van God voorgesteld als een vrouw. Hoe mooi is dat? Velen denken dat de Bijbel vooral een masculiene aangelegenheid is, dat wil zeggen vanuit de man gedacht en op de man gericht. Teksten als deze bewijzen het tegendeel. De wijsheid van God wordt voorgesteld als een vrouw die een rijke dis bereid, een overvloedige maaltijd. Zij gaat vervolgens naar het hoogste punt in de stad om vandaaruit iedereen uit te nodigen. De wijsheid van God is als een vrouw die van haar overvloedige rijkdom deelt en actief op zoek gaat naar gasten die aan haar feestelijke tafel willen aanschuiven.

Hieruit wordt duidelijk dat het God is die de mens zoekt. Veel andere religies en levensbeschouwingen benadrukken het tegenovergestelde, waarbij de mens op zoek is naar God. Deze religies bieden wegen en methodes (zoals meditaties en allerhande wijsheden) om tot God op te stijgen en Hem te vinden. In deze religies komt een beeld van God naar voren die zich verbergt of lastig te doorgronden is. Zo is het niet met het christelijke geloof. Geestelijke oefeningen in het christendom zijn geen oefeningen in het opstijgen naar of zoeken, vinden en doorgronden van God. Evenmin zijn het oefeningen in smekingen opdat God een keer een gunst verleent. Nee, geestelijke oefeningen in het christendom willen je leren om je eigen ogen en oren te openen, opdat je God kunt zien en horen, die – zoals we in Spreuken lezen – op het hoogste punt van de stad staat en ons roept. Het zijn oefeningen die je helpen om Gods uitnodiging te zien en te verstaan en erop in te gaan. De Bijbel wil ons aan het verstand brengen dat het niet God is die zich voor óns verstopt, maar dat wij vaak onszelf verstoppen voor Hém!

De wijsheid van God is als een vrouw die een overvloedige maaltijd bereid. De lezing uit Spreuken wil ons de vraag doen stellen: van welke tafel eten wij? Van de tafel die de wereld ons klaarzet? Dat is de tafel waar we vooral ons ego voeden. Op deze tafel worden zaken als macht, eer, status, lust, rijkdom als zoete broodjes geserveerd. Dit is het fastfood van het geestelijk leven! Je raakt er snel door verzadigd, maar na een korte tijd krijg je weer honger en wil je meer. Dat is de maaltijd die nooit verzadigd. Paulus zegt hetzelfde in de tweede lezing: “Bedwelm u niet met wijn wat tot losbandigheid leidt, maar laat u bezielen door de Geest” (Ef. 5, 18). Deze lezingen willen ons voorbereiden op wat Jezus zegt in het evangelie van vandaag en wat zo vaak verkeerd begrepen wordt.

We lezen uit het Johannesevangelie. Johannes begint zijn evangelie met die prachtige proloog, waarin hij zegt dat Jezus het woord van God is dat vlees is geworden (Joh. 1, 14). Johannes zegt daarmee: de wijsheid van God – waar Spreuken en andere teksten naar verwijzen en wat de bron is van zijn spreken – is vlees geworden in Jezus, is aan ons gelijk geworden. Als Jezus dus zegt: eet van mijn vlees en drink van mijn bloed, dan is dat niet een uitnodiging tot een kannibalistisch festijn. Ik hoop dat u dat begrijpt! Wat Jezus zegt is dat wij worden uitgenodigd tot de maaltijd, waarover in Spreuken wordt gesproken. Die maaltijd is Jezus zelf: Gods wijsheid in vlees en bloed. Zijn vlees eten en zijn bloed drinken is je dus laven aan de wijsheid van God. Jezus spreekt consequent de taal van de Bijbel om zijn punt te maken. God wil dat wij ons voeden met wie Hij zelf is.

Jezus is Gods wijsheid die – zoals de Bijbel dat zo mooi zegt – onder ons zijn tent heeft opgeslagen. Hij is het brood dat uit de hemel is neergedaald. Wie dit brood eet, zal in eeuwigheid leven (v. 58). De eucharistie biedt ons dit brood. Het brengt ons in de conditie die nodig is om het eeuwigheid te kunnen verwerven. Eeuwigheid is niet hetzelfde als onsterfelijkheid, alsof je in de zaal van het verzorgingshuis zit en daar voor altijd blijft (sterven moeten we allemaal). Lees teksten als deze niet te plat en te oppervlakkig. Het eeuwig leven vraagt vorming en toerusting. Die vorming en toerusting is de eucharistie.

Niet iedereen begrijpt dat. Zo begrepen de omstanders van Jezus evenmin wat Hij bedoelde met het eten van zijn lichaam en het drinken van zijn bloed (v. 52). Ze namen het letterlijk op, want het is joden verboden vlees te eten waar het bloed nog in zit. Bloed staat namelijk voor leven. Maar dat is nu juist wat Jezus beoogt: dat we zijn leven tot ons nemen. Dat is zijn woord, zijn wijsheid, zijn eeuwigheid, zijn verlossing, zijn genade, zijn liefde tot je nemen. Dit alles is natuurlijk Gods woord, Gods wijsheid, Gods verlossing, Gods genade, Gods liefde. Jezus vat de eucharistie samen met deze woorden: “Wie mijn vlees eet en mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem” (v. 56). Gods woord, dat in Jezus vlees is geworden, wordt zo vlees in ons. God nodigt ons telkens weer uit van deze maaltijd te eten. God verstopt zich niet, maar staat op het hoogste punt van de stad om ons te roepen. De vraag is: kunnen wij Hem zien en horen tussen al het geschreeuw van deze wereld? Durven wij ons voor Hem te tonen en de zeggen: hier ben ik, Heer? Moge wij daartoe de kracht en de moed ontvangen. Door Christus, onze Heer. Amen.

Diaken Franck Baggen

Preek Ron Colin in kader van Vredeszondag
17 september 2018
Preek 24e zondag in jaar B: Marc. 8, 27-35. Jezelf verloochenen en je kruis op je nemen.
16 september 2018
Preek 23e zondag in jaar B: Marc. 7, 31-37. “Effeta, ga open!”
9 september 2018
Preek 22e zondag in jaar B: Marc. 7, 1-23. “Dit volk eert Mij met de lippen”
2 september 2018
Preek 21e zondag in jaar B: Joh. 6, 60. “Deze taal stuit ons tegen de borst”.
27 augustus 2018
Preek hoogfeest Maria Tenhemelopneming 2018. De waardigheid van de mens.
18 augustus 2018
laad meer artikelen artikelen aan het laden geen nieuwe artikelen