Preek 1e Paasdag (jaar B). Hand. 10, 37-43. Gezalfd met Heilige Geest en kracht.

Toen ik de lezingen bestudeerde, kwam ik tot de conclusie dat ik eigenlijk geen preek hoefde te schrijven. Immers, de eerste lezing, waarin Petrus aan het woord is, is een prima Paas-preek! Petrus spreekt hier kort na Pinksteren. Vervuld van de Heilige Geest gaat hij naar Jeruzalem. Daar geeft hij de eerste christelijke preek, zou je kunnen zeggen.

Waar preekt hij over? Hij somt op wat het betekent om te geloven in de verrezen Christus. Probeer u voor te stellen dat u zich onder de menigte bevindt tot wie Petrus preekt. Zie hem voor u staan: type ruwe bolster, blanke pit (hij was een visser), iemand met een provinciaals accent (hij is van Galilea, niet van Jeruzalem). Probeer u ook voor te stellen dat u nog niet eerder van Jezus heeft gehoord. Lees dan eens opnieuw de eerste lezing. Dan moet de inhoud van de preek van Petrus wel zeer merkwaardig zijn! Hij heeft het niet over een nieuwe ideologie, of een nieuwe filosofie of een nieuwe levenswijsheid van één of andere goeroe. Nee, Petrus spreekt over een zeer concrete man, een mens afkomstig uit een stad en streek die voor zijn toehoorders bekend was. Het christelijke geloof is niet een levenswandel, een levenswijsheid of een verzameling ideeën. Nee, het christelijke geloof draait geheel om de relatie tot een bijzondere mens: Jezus, de Christus. Christus is niet zijn achternaam, maar duidt op wat Hij is: de Gezalfde (in Hebreeuws: de Messias). 

Daarom horen we Petrus over Jezus zeggen dat “God Hem gezalfd heeft met de Heilige Geest en met kracht” (Hand. 10, 38). Jezus is de door God gezalfde mens. De Joodse geschiedenis kende vele gezalfde mensen, zoals priesters, profeten en koningen. Hun zalving betekende dat zij in bijzondere relatie tot God stonden en dat zij in zekere mate God vertegenwoordigden. Jezus echter is de door de Heilige Geest gezalfde mens. Dat wil zeggen dat Hij méér is dan een vertegenwoordiger van God. Jezus is niet de zoveelste in de lange rij van priesters, profeten of koningen. Hij is gezalfd met de Geest van God zelf. Petrus zegt dat God zich ten volle toont in deze concrete mens. In Jezus ontmoeten wij God ten volle. Daarom benadrukt Petrus: Hij is gezalfd met kracht. Die kracht is de scheppende Geest van God. Jezus is Gods levende Woord in al zijn zeggingskracht.

En dan kijkt Petrus je dringend aan met zijn donkere ogen, en zegt: “Hem hebben ze aan het kruishout geslagen en vermoord”. Die man, die Gezalfde die de drager is van Gods scheppende Geest, is vermoord door kruisiging. Het lijkt wel of Nietzsche aan het woord is: God is dood! Wanneer we God de rug toekeren, dan keren we onze rug naar de Bron en de Auteur van het leven. Dat zien we gebeuren bij zijn kruisiging: iedereen keert Hem de rug toe, tot en met Petrus aan toe, met als gevolg dat Hij ter dood werd veroordeeld. Echter, en hier komt de preek van Petrus op een kantelpunt: deze Man, die de Romeinen met al hun macht hebben gedood, heeft God op de derde dag doen opstaan! Dát is de kern van ons christelijke geloof. Als we de verrijzenis eruit halen, dan valt ons geloof als een kaartenhuis in elkaar. Geloven in de verrijzenis bepaalt of je christen bent of niet.

Wat leert ons de verrijzenis? Drie zaken: (1) deze wereld is niet het einde van alles. Onze horizon ligt voorbij deze wereld, namelijk bij God. Als je de verrijzenis uit je geloof haalt, dan blijf je hangen in het hier en nu. Dan word je een langspeelplaat die blijft steken bij de vraag: waar doe ik het eigenlijk voor? De verrijzenis haalt de groef uit je plaat en vergroot je horizon. Het geeft ons leven zijn betekenis. (2) Geweld en terreur hebben niet het laatste woord. Het kruis was de macht van het Romeinse Rijk om iedere tegenstander de mond te snoeren. Iedere gekruisigde was een waarschuwing: waag het niet ons tegen te spreken! De verrijzenis toont ons dat geen enkele aardse macht, hoe groot en hoe sterk ook, God de mond kan snoeren! Daarom is het kruis, bezien vanuit het verrijzenisgeloof, een teken geworden van Gods liefdevolle almacht. Hoe wreed huidige machthebbers (zoals IS) ook kunnen zijn, het kruis toont ons de onoverwinnelijkheid van Gods liefde. (3) Verrijzenis biedt hoop voor iedere mens. De weg die Jezus gegaan is tot en met het kruis, is de weg die God gegaan is tot de verste uithoeken van menselijk lijden en menselijke eenzaamheid. Er is geen oord, hoe donker, hoe pijnlijk en hoe Godverlaten ook, waar God niet zijn Licht heeft laten schijnen. Moge dat voor iedere lijdende mens, en voor ieder die geen zin of betekenis meer ziet in het leven, de hoop versterken dat God ook daar is om je op te vangen en je te brengen bij Hem. Door Christus, onze Heer. Amen. Zalig Pasen!

Diaken Franck Baggen

scroll back to top