Preek Hemelvaart 2017. Hand. 1, 1-11. Hemelvaart is geen ruimtevaart.

Het feest van Hemelvaart heeft van alle Christusfeesten een beetje een status aparte. In dit feest lijken wij niet direct betrokken te zijn, in tegenstelling tot Kerstmis, Pasen en Pinksteren. Met Kerst vieren we dat God ons menselijk bestaan heeft gedeeld; met Pasen dat wij van de eeuwige zonde zijn verlost en God ons laat delen in zijn eeuwig leven; en met Pinksteren geeft Hij ons daartoe de kracht van de Heilige Geest. Dat zijn feesten die te doen hebben met ons heil. Maar hoe zit dat met Hemelvaart? Jezus vaart ten hemel en neemt plaats aan de rechterhand van God. Wat heeft dat met ons van doen?

Op de eerste plaats moeten we Hemelvaart niet zien als de verplaatsing van een lichaam van plek A naar plek B. Hemelvaart is niet de ruimtevaart van Jezus, zodat Hij zich nu ergens tussen de sterren bevindt. Die manier van denken is erg Grieks, maar niet Joods. De oude Grieken plaatsen hemel en aarde tegenover elkaar als twee gescheiden werelden. De filosoof Plato zag de dood als een bevrijding van de ziel. Met de dood maakt de ziel zich los van het lichaam, dan een soort gevangenis is voor de ziel. Zo zijn wij Hemelvaart gaan zien als het loskomen van het aardse om naar het hemelse op te stijgen.

Zo denken Joden niet. Hemel en aarde staan veel dichter bij elkaar en raken elkaar zelfs. Hemelvaart is niet de beweging van de ene ruimte naar de andere, maar wil veel meer zeggen dat hemel en aarde in elkaar samenvloeien, waarbij het aardse door het hemelse wordt omgevormd. Zie het als een cirkel dat een bol wordt, een driehoek dat een piramide wordt of een vierkant dat een kubus wordt. In een kubus is de vierkant niet verdwenen, maar verheven. Een kubus is een vierkant in een andere, nieuwe dimensie. Zo moeten we ook op een nieuwe manier gaan kijken naar Jezus. Vandaar dat een engel, die aan de leerlingen verschijnt, de nuchtere opmerking maakt: wat staat gij naar de hemel te staren? De engel zegt in feite: stop met het oude kijken en start met het nieuwe. Daarom hoort Hemelvaart onlosmakelijk bij Pinksteren. Beide feesten bevestigen elkaar: met Hemelvaart treedt Jezus de hemelse dimensie binnen en de hemelse dimensie treedt, in de kracht van de Heilige Geest, onze aardse dimensie binnen. Hemel en aarde vloeien zo samen. Beide dimensies vormen tezamen de Kerk als het mystieke Lichaam van Christus.

Daarom zegt de engel: Jezus komt zoals Hij gaat. Hij komt namelijk in de nieuwe dimensie van de Kerk, dan zijn Lichaam is. Binnen die dimensie is Hij aanwezig. In dat Lichaam komen hemel en aarde samen: in de sacramenten, in de Schriftlezing, in de diaconie, in de zang, in de traditie met zijn prachtige kathedralen, met zijn geestelijke en mystieke rijkdom, in de heiligen, enzovoort. De opdracht van de Kerk (van ons!) is om hemel en aarde samen te brengen in ons christelijke leven, in ons spreken en in ons handelen.

Wat heeft Hemelvaart met mij van doen? Het doet je beseffen dat het hemelse het doel is van je leven. Het zorgt ervoor dat je niet krampachtig probeert het aardse naar je hand te zetten. Hemelvaart wil je de kracht geven om in dit leven eruit te halen wat erin zit. Hemelvaart wil zeggen: maak het verschil! Maak het verschil in je spreken en handelen en laat daarin iets van het hemelse zien. Daarin sta je niet alleen, daarom vieren wij straks Pinksteren de komst van de Helper. In zijn Geest is Jezus vanuit het hemelse in het aardse aanwezig. De hemel is niet ver weg, maar zeer nabij, elke dag weer. Amen.

Diaken Franck Baggen

scroll back to top